Ahmet DOĞU
Belirsizlik, belirli belirsiz anlamıyla belirsizlik katıyor yaşam dünyamıza. Kendisini arkhe’de var eden belirsizlik; Thales’de su, Anaximandros’da aperion, Anaksimenes’de hava olmuştur. İkna olmayan Empedokles ise belirsizliği azaltmak için; toprak, su, ateş ve havaya sığınmıştır. Herakleitos logosa işaret etmiş. Demokritos da atomla belirsizliği yok etmeye çalışmıştır. Leibniz de hayata monadların penceresinden bakarak belirsizliği belirlemeye çalışmıştır. Belirsizlik doğa filozoflarıyla noktalanmamıştır. Belirsizlik Hegel’de Geist, Heidegger’deDasein olmuştur. Camus’de “başkaldıran özne” Marcuse’de “tek boyutlu insan” belirsizliğini korumuştur.
İstatistiksel Kesinliğin Tiranlığı: Homo Faber’den Dijital Algoritmalara Musilci Bir Belirsizlik Savunusu
Dilara ALTUN
Belirsizlik, modern düşüncede çoğunlukla giderilmesi gereken bir eksiklik olarak kavranmış; modernite bu belirsizliği teknik ve istatistiksel kesinlik rejimleriyle ikame etmeyi amaçlamıştır. Bu çalışma, modern öznenin belirsizlikle kurduğu ilişkiyi ve bu ilişkinin dijital çağda geçirdiği dönüşümü, yirminci yüzyıl Alman edebiyatının iki temel eseri üzerinden sorunsallaştırmaktadır. Makalede, Max Frisch’in Homo Faber (1957) romanında araçsal aklın eleştirisi olarak kurgulanan Walter Faber karakteri ile Robert Musil’in Niteliksiz Adam (1930–1943) eserinde “Olasılık Duygusu” (Möglichkeitssinn) kavramını savunan Ulrich karakteri karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır.
On altıncı sayı yayımlandı!
Noktasız Dergi’nin “Belirsizlik” dosya konulu 16. sayısı (Güz 2026) yayımlandı! Dergiyi çevrimiçi okumak için tıklayınız. Dergiyi indirmek için tıklayınız. Dergiyi, Academia veya Türk Telekom e-dergi üzerinden de okuyabilirsiniz. İçindekiler
Yazı Çağrısı: Belirsizlik
Belirsizlik. Belirsizlik, insan deneyiminin ayrılmaz bir parçasıdır. Bilgi, eylem ve toplumsal düzen sürekli olarak belirsizlik karşısında sınanır. Felsefe tarihi, belirsizliği yönetme çabalarının izini taşır. Bir tarih anlatısı olarak “mitostan logosa geçiş”, belirsizliğin giderilmeye çalışıldığı bir evren tasavvuruna da işaret eder. Platon’un idealar kuramından Descartes’ın kesinlik arayışına, modern bilimin yöntemsel iddialarından çağdaş epistemolojinin olasılık ve görelilik […]
Felsefe Nerede Ortaya Çıktı: Antik Yunan’ın Düşünsel Devrimi
Şeyma SERT
Felsefe sözcüğü Grekçe kökenli olup sophia ve philo kelimelerinden türetilmiştir. Philo “sevgi” anlamına gelirken, sophia “bilgelik” anlamına gelmektedir. Bu bağlamda felsefeyi “bilgelik sevgisi” ya da “hikmet arayışı” olarak tanımlayabiliriz. Philosophos (filozof) ise deneyim ve bilgelik arayışındaki kişiyi tanımlar.
Âşık Feymâni’nin Şiirlerindeki Alışılmamış Bağdaştırmalar
Hatice KARINLI
Bu makale, Çukurova bölgesinin önde gelen halk âşıklarından biri olan Âşık Feymânî’nin (Osman Taşkaya) şiirlerinde yer alan alışılmamış bağdaştırmaların incelenmesini amaçlamaktadır. Alışılmamış bağdaştırmalar, şiirin imgesel gücünü artıran, sıra dışı ve özgün söz birliktelikleridir. Feymânî’nin şiirleri, sadece geleneksel halk şiirinin kalıplarına sadık kalmayıp aynı zamanda bireysel söylemin derinliğini de yansıtır. Şiirlerinde anlamca uzak ama şiirsel bağlamda etkileyici olan kelime gruplarını cesurca bir araya getirerek güçlü imgeler oluşturan Feymânî, halk şiirine yenilikçi bir soluk kazandırmıştır. Çalışmada nitel analiz yöntemiyle şairin şiirlerinde yer alan alışılmamış bağdaştırmalar semantik, kültürel ve poetik bağlamda değerlendirilmektedir.
Kararsızlık Salgını: Modern Dünyanın Yeni Kırılganlığı ve Minimalist Bir Direniş Çağrısı
Seyit Berker AYDOĞAN
“Karar” dediğimiz o keskin çizgi, tarihin karanlık sahnesinde bir meşale gibi yanardı. Âdem’in elmayı koparmasıyla başlayan insanlık dramı, Sokrates’in zehir kâsesini kavramasıyla sürdü. Her an, kaderi yeniden yazılan bir dünyada yaşıyorduk. Peki ya şimdi? Dijital çağın parıltılı labirentinde, karar verme kaslarımız atrofiye mi uğruyor? Karar artık bir eylem değil, bir kaçış alanı mı oldu? Bu düşünce yazısı, çağımızın en sinsi krizlerinden biri olan “kararsızlık salgını”nı masaya yatırıyor ve minimalist bir karar felsefesiyle direnişi öneriyor.
Karar Üzerine Örgütsel Bir Bakış
Derya YILDIRIM
Hangi koşullarda karar veririz? Kararlarımız sadece bizim görüşlerimizden mi ibarettir yoksa çevreden de etkilenir mi? Karar verme basit bir süreç midir yoksa karmaşık bir süreç midir? Peki günümüzün büyük bir kısmını geçirdiğimiz iş yerinde nasıl bir karar verme süreci gerçekleştiririz?
Karar kavramı birden fazla durum karşısında verdiğimiz seçimi içerir aslında.
Toplumsal Beklenti ve Bireyselci Faydanın Işığında Karar
Almira CAMGÖZLÜ
Karar. İnsan hayatının en sık karşılaşılan, en çok hafife alınan ama aynı zamanda en ağır sorumluluklarından biridir. Gündelik hayattan etik krizlere, sanattan siyaset felsefesine kadar her alanda karar, bireyin kendi olma iddiasıyla dünya arasında kurduğu köprüdür. Ancak bir köprü sadece iki ucu birleştirmez; aynı zamanda iki uçtan da gelen ağırlığı taşımak zorundadır. Bu bağlamda karar vermek ne yalnızca içsel bir irade beyanı, ne de salt dışsal koşullara verilen bir tepkidir. Öyleyse sorulması gereken ilk soru şudur: Bir karar alırken gerçekten ne kadar özgür olabiliriz?